📗स्पर्धा परीक्षा उपयुक्त (म्हणी व अर्थ-18) 📗

🩸म्हणी भाग 18🩸

🩸यथा राजा तथा प्रजा - प्रमुख किंवा मोठ्या माणसाच्या वर्तणूकीचा प्रभाव सर्व सामन्यावर पडतो.

 

🩸ये रे माझ्या मागल्या ताक कण्या चांगल्या - एखाद्याने केलेला उपदेश न ऐकता पूर्वी प्रमाणेच वागणे 

 

🩸या बोटावरची थुंकी त्या बोटावर करणे - एखाद्याला फसवणे, बनवाबनवी करणे 

 

🩸यत्न तो देव जाणावा - प्रयत्न करणे महत्वाचे असते. 

 

🩸राईचा पर्वत करणे - एखादी क्षुल्लक गोष्ट अतिशयोक्ती करून सांगणे 

 

🩸राजाला दिवाळी काय अन दसरा काय? - रोजच्याच गोष्टीची नवलाई नसते, सणांचे महत्व काय. 

 

🩸रात्र थोडी सोंगे फार - वेळ थोडा आणि कमी वेळात कामे खूप असणे. 

 

🩸रिकामा न्हावी भिंतीना तुंबडया लावी - उद्योगी माणूस नेहमी प्रयत्न करतो, तो कधीही गप्प बसत नाही.

 

🩸रोज मरे त्याला कोण रडे - नेहमी घडणार्‍या गोष्टी विषयी स्वारस्य वाटत नाही. 

 

🩸लाज नाही मना कोणी काही म्हणा - निर्लज्ज माणूस दुसर्‍याच्या टीकेची पर्वा करत नाही.

 

🩸लाथ मारीन तेथे पाणी काढीन - स्वत:च्या बळावर एखादे काम पूर्ण करण्याची खात्री असणे. 

 

🩸लहान तोंडी मोठा घास - आपली योग्यता नसताना मोठ्यांना सल्ला देणे. 

 

🩸लंकेत सोन्याच्या विटा - दुसरीकडे असलेल्या फायद्याचे गोष्टीचा आपणाला उपयोग नसतो. 

 

🩸लष्कराच्या भाकर्‍या भाजणे - बिनफायदाचा आणि निरर्थक उद्योग करणे.

 

 

🌹स्पर्धा परीक्षा उपयुक्त (म्हणी व अर्थ-17) 🌹

📗म्हणी भाग 17📗

📗मऊ सापडले म्हणून कोपराने खणू नये - कोणाच्याही चांगुल पणाचा वाटेल तेवढा फायदा घेऊ नये.

 

📗मरावे परी कीर्तीरूपे उरावे - आपल्या नंतरही कीर्ती राहील असे कार्य करावे

 

📗मान सांगावा जनाला आणि अपमान सांगावा मनाला - आपला सन्मान लोकांना सांगावा पण अपमान झाला तर कोणालाही सांगू नये. 

 

📗माकडाच्या हातात कोलीत - विघ्नसंतोषी माणसाला कारभार देणे.

 

📗मनाची नाही पण जनाची तरी - एखादे वाईट कृत्य करताना मनाला काही वाटले नाही तरी जगाला काय वाटेल? असा विचार करावा. 

 

📗मनास मानेल तोच सौदा - आपणाला आवडेल तीच गोष्ट करावी. 

 

📗मानला तर देव नाही धोडा - कोणालाही महत्व द्यायचे किंवा न द्यायचे आपल्या मनावर अवलंबून असते.

 

📗मांजराच्या गळ्यात घंटा कोणी बांधावी - अवघड काम करण्यासाठी कोणीही माणूस तयार होत नाही.

 

📗मुलाचे पाय पाळण्यात दिसतात - लहानपणीच व्यक्तीच्या मोठेपणाच्या गुणदोषांचे दर्शन होते. 

 

📗म्हशीची शिंगे म्हशीला जड नसतात - कितीही अडचण आली तरीही आपली माणसे आपणाला नकोशी होत नाहीत. 

 

📗मोले घातले रडाया नाही आसू नाही माया - मोबदला घेऊन काम करणार्‍यामध्ये खरीखुरी आत्मियता नसते. 

 

📗मौनम सर्वार्थ साधनम - बडबड करण्यापेक्षा गप्पा बसणे सर्वात उत्तम.

 

📗मनी नाही भाव म्हणे देवा मला पाव - कष्ट (कर्म) न करता फळ मागण्याची पद्धत

 

 

 

💎स्पर्धा परीक्षा उपयुक्त (म्हणी व अर्थ-16) 💎

⭕म्हणी भाग 16⭕

⭕भरल्या गाडीला सूप जड नाही - मोठ्या कामाबरोबर एखादे लहान काम सहन होउन जाते. 

 

⭕भटाला दिली ओसरी भट हळूहळू पाय पसरी - एखाद्याला आश्रय दिला तर त्यावर समाधान न मानता तो त्याच्या अधिक गैरफायदा घेण्याचा प्रयत्न करतो. 

 

⭕भरवशाच्या म्हशीला टोणगा (हालगट) - अपेक्षा ज्याच्याबद्दल आहेत, त्याच्याकडून संपूर्ण निराशा. 

 

⭕भरवशाची मोट पाण्यात लॉट - ज्याच्या वर दृढ विश्वास असेल त्यालाच महत्वाचे काम सांगावे. 

 

⭕भित्यापाठी ब्रम्हराक्षस - भित्रा माणूस काही कारण नसताना भितो म्हणून त्याच्यावरच संकटे येतात. 

 

⭕भिकेची हंडी शिंक्यास चढत नाही - अल्पशा प्रयत्नाने उच्च दर्जाचे स्वप्न साकार होत नाहीत. 

 

⭕भीक नको पण कुत्रं आवर - एखाद्याने कार्यात मदत केली नाही तरी चलेले पण त्या कार्यात अडचणी आणू नये अशी अवस्था.

 

⭕भुकेला कोंडा निजेला धोंडा - खूप गरज असली म्हणजे काहीही चालते. 

 

⭕मन जाणे पापा - केलेले पाप दुसर्‍याला कळत नसले तरी ज्याचे त्याला माहीत असतेच. 

 

⭕मनात मांडे पदरात धोंडे - केवळ मनात येऊन जमत नाही तर त्याप्रमाणे प्रत्यक्ष काहीच नसणे. 

 

⭕मन राजा मन प्रजा - आदेश देणारे आपले मनच आणि त्याचे पालन करणारेही आपलेच मन असते.

 

⭕मसकरीची होते कुस्करी - थट्टेचा काहीवेळा भयानक वाईट परिणाम होतो.

 

 

 

 

📘स्पर्धा परीक्षा उपयुक्त (म्हणी व अर्थ) -15📘

💎बाप तसा बेटा - मुलाच्या अंगी वडिलांचे गुणधर्म व कुटुंबाचे संस्कार येतात. 

 

💎बापाला बाप म्हणेना चुलत्याला काका कसा म्हणेल - जवळच्याचा मान न ठेवणारा इतरांचा मान काय ठेवील. 

 

💎बाप दाखव नाही तर श्राद्ध कर - एखाद्याला आपले म्हणणे पुराव्यानिशी सिद्ध करण्यास सांगणे किंवा आपले म्हणणे चुकीचे असल्याचे मान्य करणे. 

 

💎बडा घर पोकळ वासा - दिसण्यास श्रीमंती पण प्रत्यक्षात संपत्तीचा अभाव.

 

💎बापसे बेटा सवाई - वडीलापेक्षा मुलगा अधिक कर्तबगार.

 

💎बावळी मुद्रा देवळी निद्रा - दिसण्यात बावळट पण व्यवहारचतुर माणूस 

 

💎बुडत्याला काडीचा आधार - घोर संकटाच्या काळी मिळालेली थोडीशी मदत ही महत्वाची वाटते. 

 

💎बुडत्याचा पाय खोलात - ज्याचा अपकर्ष व्हायचा असतो, त्याला सतत अपयशच येत जाते.

 

💎बैल गेला अन झोपा केला - एखादी गोष्ट होऊन गेल्यावर तिचे निवारण करण्यासाठी केलेली व्यवस्था व्यर्थ ठरते. 

 

💎बोलेल तो करेल काय - केवळ बडबड करणार्‍याकडून काहीही होऊ शकत नाही.

 

💎बोले तैसा चाले त्याची वंदावी पाऊले - बोलण्याप्रमाणे कृती करणार्‍या माणसाला सन्मानाने वागवावे.

 

💎बाजारात तुरी अन भट भटणीला मारी - उगीचच कल्पनेचा आधाराने भांडण करणे. 

 

💎बोलाचाच भात आणि बोलाचीच कढी - बोलून सगळ्यांना आश्चर्यचकित करावयाचे पण खर काहीच नाही.

 

 

 

 

💎स्पर्धा परीक्षा उपयुक्त (म्हणी व अर्थ) -14💎

💡म्हणी भाग 14💡

💡पिंडी ते ब्रम्हांडी - एका छोट्या वस्तुत जे आहे तेच मोठ्या वस्तुत आहे. 

 

💡पी हळद अन हो गोरी - कोणत्याही बाबतीत उतावळेपणा करणे. 

💡पुढे तिखट मागे पोचट - दिसते तसे नसते. 

 

💡पेरले ते उगवते - चांगल्या किंवा वाईट कृत्याप्रमाणे त्याचे तसे फळ मिळते. 

 

💡पै दक्षिणा लक्ष प्रदक्षिणा - थोड्या मोबदल्यात जास्त काम करून घेणे. 

 

💡पिकते तेथे विकत नाही - निर्मितीच्या ठिकाणी मूल्य नसते. 

 

💡फार (अति) झाले हसू आले - एखादी गोष्ट पुन्हा पुन्हा चघळली तर तिचे महत्व कमी होते.

 

💡फासा पडेल तो डाव, राजा बोलेल तो न्याय - शासनाचा निर्णय मनाविरुद्ध असला किंवा चुकीचा असलातरी तो मान्य करावाच लागतो. 

 

💡फुल ना फुलाची पाकळी - वास्तविक जितके द्यायला पाहिजे, तितके देण्याचे सामर्थ्य नसल्यामुळे त्यापेक्षा खूपच कमी देणे. 

 

💡फुले वेचली तेथे गोवर्‍या वेचणे - जेथे ऐश्वर्याचा उपभाग घेतला तेथे वाईट परिस्थिती येणे. 

 

💡फुटका डोळा काजळाने साजरा करावा - स्वत:चा दोष नाहीसा करता येत नसल्यास तो कमी करण्याचा प्रयत्न करावा. 

 

💡बळी तो कान पिळी - शक्तिमान माणूस दुसर्‍यावर अधिकार गाजवतो.

 

 

📒स्पर्धा परीक्षा उपयुक्त (म्हणी व अर्थ) -13📒

📀म्हणी भाग 13📀

📀निंदकाचे घर असावे शेजारी - निंदा करणारा माणूस उपयोगी ठरतो त्याच्यामुळे आपले दोष आपल्याला कळतात. 

 

📀पळसाला पाने तीनच - सगळीकडे परिस्थिती एक सारखीच असणे.

 

📀पर दु:ख शीतळ - दुसर्‍याच्या दु:खाची खरी कल्पना येत नाही.  

 

📀पदरी पडले खोड हसून करावे गोड - स्वीकारलेल्या गोष्टीला नाव न ठेवता हसून समाधान माणने 

 

📀पडत्या फळाची आज्ञा - आपल्या समोरील प्रसंग शिरसावंद्य माणून काम करणे. 

 

📀पाचमुखी परमेश्वर - बहुसंख्य लोक म्हणतील ते खरे मानावे. 

 

📀पाचही बोटे सारखी नसतात - सर्व माणसे सारख्या स्वभावाची किंवा सारख्याच कर्तुत्वाची नसतात. 

 

📀प्रयत्नांती परमेश्वर - कितीही कठीण गोष्ट असली तरी अथक प्रयत्नानंतर ती साध्य होते म्हणून नेहमी प्रयत्न सुरू ठेवावे. 

 

📀पालथ्या घड्यावर पाणी - एखाद्याला केलेला उपदेश वाया जाणे. 

 

📀पाप्याला पंढरपूर आळशेल्याला गंगादूर - श्रद्धा नसेल तर परमेश्वर प्राप्ती होत नाही. 

 

📀पाय धू तर म्हणे तोंड केवढ्याचे - सांगितलेले काम सोडून नको त्या गोष्टी करणे.

 

📀प्राणावर आले होते:पण शेपटावर निभावले - जिवावर बेतलेल्या संकटातून थोडक्यात वाचने. 

 

📀पायाची वहाण पायीच बरी - एखाद्याला त्याच्या योग्यतेपेक्षा अधिक महत्व देऊ नये. 

 

📀पळणार्‍याला एक वाट तर शोधणार्‍याल बारा वाटा - लबाडी करणे फार सोपे पण ती शोधून काढणे खूप कठीण असते. 

 

📀पडलेले शेण माती घेऊन उठते - चांगल्या माणसावर काही तरी ठपका आला आणि त्याने त्याचे कितीही जारी निवारण केले तरी त्याच्या चारित्र्यावर थोडा का होईना डाग हा पडतोच.

 

 

🏵स्पर्धा परीक्षा उपयुक्त (म्हणी व अर्थ) -12🏵

🎱म्हणी भाग 12🎱

🏵नव्याने नऊ दिवस - नवीन गोष्टीचे काही दिवस कौतुक होते.

 

🏵न खात्या देवाला नैवेद्य - ज्याला ज्या गोष्टीची गरज नाही, त्याला ती गोष्ट देणे. 

 

🏵नकटे असावे पण धाकटे नसावे - परिस्थिती बरोबर जुळवून घ्यावे पण हलकेपणा किंवा गौणत्व पत्करू नये. 

 

🏵नावडतीचे मीठ अळणी - आपल्या नावडत्या माणसाने केलेली कोणतीही गोष्ट कितीही चांगली केली, तरी ती आपल्याला वाईटच दिसते.

 

🏵नाक दाबले कि तोंड उघडते -एखाद्या माणसाचे वर्म जाणून त्यावर योग्य त्या दिशेने दबाव आणला कि चुटकी सरशी ताबडतोब हवे ते काम करून घेता येते.

 

🏵नाव मोठ लक्षण खोट - बाह्य देखावा आकर्षक, पण कृतीच्या नावाने शून्य.

 

🏵नवी विटी नवे राज्य - सगळीच परिस्थिती नवीन असणे. 

 

🏵नाचता येईना अंगण वाकडे - एखादी गोष्ट स्वत:ला नीट करता येत नसेल, तर मान्य न करता त्याचा दोष इतर गोष्टीवर ढकलणे. 

 

🏵नाकापेक्षा मोती जड - दुय्यम दर्जाच्या व्यक्तीला प्रमुख पाहुण्यापेक्षा अधिक महत्व प्राप्त होणे. 

 

🏵नाव सोनुताई हाती कथळाचा वाळा नाही - नाव मोठे पण कर्तुत्व कमी प्रतीचे.

 

🏵नाव मोठे पण लक्षण खोटे - भपका मोठा पण वस्तुस्थिती नेमकी उलटी 

 

🏵नागेश्वराला नागवून सोमेश्वराला वात लावणे - एखाद्याला लुटून दुसर्‍याला दान करणे. 

 

🏵नळी फुंकली सोनारे इकडून गेले तिकडे वारे - केलेला उपदेश वाया जाणे.